بررسي مشكلات حذف كنكور

طرحي كه نمايندگان مجلس هفتم در دوم خرداد۱۳۸۶ تصويب كرده اند، اين است كه تا سال ۱۳۹۰ به تدريج كنكور حذف مي شود و ملاك پذيرش دانشجويان براي ورود به دانشگاه ها، معدل سه امتحان نهايي سالانه و كشوري، در سه سال دوره دبيرستان خواهد بود. و متولي برگزاري اين امتحانات هم وزارت آموزش و پرورش خواهد بود. و به اين صورت سازمان سنجش نقش اساسي خود را در برگزاري كنكور و انتخاب دانشجو از دست مي‌دهد.

اما گفته ميشود كه مجلس اين طرح را بر اساس كارشناسي قوي انجام نداده است.همان طور كه طرح استخدام ۴۰ هزار معلم حق التدريسي و احياي معاونت پرورشي و الزام دولت به تهيه لايحه نظام هماهنگ نيز فاقد پشتوانه كارشناسي بودند. فلذا اين طرح موافقان و مخالفان خود را دارد.

● موافقان طرح موسوم به حذف كنكور براي آن آثار و تبعات معجزه آسايي قائلند؛ از جمله:

۱) انگيزه دانش آموزان در يادگيري دروس افزايش مي يابد.

۲) اضطراب و اثرات مخرب روحي و رواني كنكور از بين مي رود.

۳) خانواده ها از زير آوار سنگين هزينه هاي كنكور نجات پيدا مي كنند.

۴) كمر مافياي كنكور با سود سالانه ۴۰۰ ميليارد تومان ميشكند.

۵) سوالات تستي و چهارجوابي كه متكي به حافظه كوتاه مدت دانش آموزان و نوعي تكنيك است، جاي خود را به سوالات مفهومي و تشريحي مي دهد.

۶) لو رفتن و فروش سوالات متوقف مي شود و...

اما مخالفان اين طرح ايراد هاي اساسي و قابل پيش بيني را ارائه كرده اند كه نشان دهنده نواقص عمده اين طرح مي‌باشد از جمله آنها:

۱) برخي مديران آموزشي كشور معتقدند كه براي رشته هاي پرمتقاضي حتي اگر ظرفيت دانشگاه ها چند برابر تقاضا نيز باشد، آزمون حذف نخواهد شد. بهترين استدلال را رئيس سازمان سنجش در روزهايي كه وزارت علوم مخالف طرح بود ارائه كرده است؛ «زماني كه چندين داوطلب با معدل ۱۹ يا ۲۰ وجود داشته باشند، چگونه مي توانيم از ميان آنان ظرفيت ۴۰ نفري رشته پزشكي دانشگاه تهران يا ۴۰ نفري مهندسي برق دانشگاه صنعتي شريف را انتخاب كنيم؟» و البته چطور مي توان ديپلمه هاي سال هاي گذشته را در شيوه جديد پذيرش وارد كرد و اصلاً تكليف تغيير رشته در دانشگاه براي كساني كه ديپلم غيرمرتبط با آن رشته را دارند چست؟ روي چه نمره هاي، كسي را كه ديپلم رياضي دارد و مي خواهد در دانشگاه ادبيات بخواند، وارد دانشگاه مي كنند؟

۲) اما با محول شدن وظيفه گزينش دانشجو به آموزش و پرورش آموزش در مقطع متوسطه كاملاً نمره محور خواهد شد و برگزاري امتحانات هماهنگ بخش عمده اي از وقت معلمان و دانش آموزان را پر مي كند، يادگيري براي زندگي جاي خود را به يادگيري براي كسب نمره خواهد داد.

۳) به احتمال زياد كلاس هاي درس مدارس به طور كامل به كلاس كنكور تبديل مي شود. تضمين قبولي در كنكور جاي خود را به تضمين معدل ۱۹ به بالا خواهد داد. جزوه هاي درسي دبيران و نمونه سوال و تجزيه كتاب درسي به سوال و جواب جاي مهمي در آموزش هاي دبيرستاني پيدا مي كند.

۴) برخلاف تصور مدافعان طرح جديد، بازار رسمي و غيررسمي، آموزشگاه هاي كنكور، تدريس خصوصي و نشر جزوات و كتاب هاي درسي تعطيل نخواهد شد، چرا كه ضرورت وجودي آنها همچنان پايدار است. اگر آنگونه كه برخي نمايندگان ادعا مي كنند، هم اكنون و در گذشته، در سازمان سنجش مافياي فروش سوالات كنكور لانه كرده و آنها به راحتي آب خوردن رتبه ها را جابه جا مي كنند، چه تضميني هست كه اين مافيا كه سالانه به گفته يكي از نمايندگان چهارصد ميليارد تومان سود مي برد كار خود را تعطيل كند. چنين مافيايي تنها كافي است اندكي جابه جا شود و محل عمليات خود را به دبيرستان ها منتقل كند. اگر مافياي كنكور در امتحانات متمركز، تستي، چهارجوابي كه اوراق آن با ماشين تصحيح مي شود و امكان نظارت نيروهاي امنيتي و فضايي بر آن وجود دارد با دست باز عمل كرده است، در سيستم غيرمتمركز كه برگزاري امتحان و تصحيح اوراق در ۲۰ هزار دبيرستان بخش شده و سوالات تشريحي است و توسط انسان تصحيح مي شود، مسلماً دست بازتري خواهد داشت. صاحبان قدرت و ثروت براي كسب معدل ۱۹ به بالا و افزايش شانس فرزندانشان براي ورود به دانشگاه هاي معتبر راه هاي جديدي را تجربه خواهند كرد. مديران مدارس، مربيان و دبيران در معرض آلودگي به مفاسد اقتصادي قرار مي گيرند. مافيا و فساد مالي منطق اقتصادي دارند. قبولي در دانشگاه و رشته هاي مطلوب، كالاي كمياب اقتصادي است و تقاضا براي آن زياد است.

۵) اگر فرض كنيم كه اين آزمون ها كاملاً اصولي باشد باز هم مشكل وجود دارد. اگر دانش آموز سال اول و دوم دبيرستان امتحاناتش خوب نشده باشد چه بايد بكند. الان خيلي از افراد را داريم كه در سال آخر دبيرستان خودشان را بازيابي مي كنند، ضعف هايشان را برطرف مي كنند و در كنكور هم موفق مي شوند، هر چند كه دانشجويان خوب و برجسته كساني هستند كه وضعيت آموزشي يكنواختي دارند. بچه هاي جوان، چه دختر و چه پسر، در سنين بلوغ مشكلات بسيار جدي دارند، خيلي از اينها وقتي كه به سن ۱۷سالگي مي رسند خودشان را به كمك خانواده ها و معلمان بازيابي مي كنند. اينها درس مي خوانند و موفق هم مي شوند. ما نمي توانيم دانش آموزي را كه به هر دليل در سال اول و دوم دبيرستان افت داشته است، محكوم كنيم كه ديگر نمي تواند نمراتش را جبران كند. اگر اين نمره ها در كنكور تاثير داشته باشد و كنكور هم نباشد، باعث مي شود دانش آموزان امتحانات را جدي تر بگيرند و از طرفي اگر افتي يا ضعفي دارند حس كنند كه ديگر قابل جبران نيست. بايد اجازه جبران همين دروس را بدهيم. اين امكان در كشورهاي ديگر هست.

۶) كنكوري كه فعلاً هست يكي از مشكلاتس اين بود كه كسي كه پول داشت از طريق آموزش كنكور و مدارس غيرانتفاعي خودش را به يك رشته دانشگاهي مي رساند و وارد دانشگاه مي شد. اما با طرح جديد همين موارد هم تكرار شده است، يعني كسي كه پول دارد، چه استعداد داشته باشد و چه نداشته باشد، از طريق امكانات خانواده وارد مدرسه خوبي مي شود و معدل مي آورد چون مي داند كه در سال ۱۳۹۰ از روي معدل وارد دانشگاه مي شود. پس از طريق كلاس هاي تقويتي و مدارس غيرانتفاعي دست به كار ساخت يك معدل خوب مي شود تا بتواند به دانشگاه وارد شود.

۷) از طرفي چون كشور، آموزش استاندارد ندارد و در بسياري از جاهاي توسعه نيافته دانش آموزان استعداد دارند اما امكانات ندارند، پس چطور مي توان از اين افراد و افرادي كه همه جور امكانات داشته اند سوالات يكساني پرسيد. اين خلاف قانون اساسي و عدالت در آموزش همگاني است.

۸) از طرفي گفته ميشود كه وزارت آموزش و پرورش توان و تجربه برگزاري آزمون سراسري را با امنيت بالا در سطح كشوري ندارد و در عوض سازمان سنجش با نزديك ۳۰ سال سابقه، خوب مي داند كه مشكلات كار كجاست.

منبع: وبلاگ مئرسه