محشر كنكور، برزخ انتظار دكتر محمدعلي فياض ‌بخش‌ كشتي پرجمعيت كنكور بالاخره پس از گذار از توفان‌هاي انتظار و اضطراب پهلو گرفت و مسافران سرگشته و در عين حال اميدوار را عجالتاً در برزخ ميان ساحل امتحان و سرزمين رويايي دانشگاه(!) به حال خود رها كرد.   از آشوب‌هاي سرگيجه‌آور و دريازدگي‌هاي اين سفر يك‌ساله كه بگذريم، تازه در اين كوير برزخ و انتظار بايد شاهد پاره‌اي ناهنجاري‌هاي جسمي و رواني جديد باشيم؛ تا آن صبحگاه موعود كه در صوراسرافيل اعلام نتايج(!) دميده شود و آنگاه محشر بندگاني را ببينيم كه برخي كارنامه اعمال را شادمان و خندان با دست راست برمي‌گيرند و خيل ديگري نادم و خاسر، مجبور به پيش آوردن دست چپ، و لابد راهي شدن به دوزخ سرشكستگي و افسردگي ناشي از عدم جواز ورود به خلدبرين دانشگاه! راستي را، كه عجب شبيه‌سازي ناخوشايند و معركه‌گيري بيماري‌زايي است اين برزخ و دوزخ و بهشت، كه از كنكور و مردودي و قبولي در دانشگاه براي فرزندان نوجوان اين مرز و بوم ساخته‌ايم و ناگفته نماناد، كه سفره ارتزاق رندان فرهنگ باز و فرهيخته سوز و حل‌المسائل فروش را برتر از هر شغل ديگري رونق داده‌ايم و بر سر لقمه صدها آموزشگاه كنكور فروش، اعصاب و روان و سلامت دهها هزار نوجوان را هزينه كرده‌ايم. مرحبا، عجب تجارت سودآوري! كاش مي‌شد اختلالات و ناهنجاري‌هاي جسمي - رواني را تنها در يك سال تحصيلي پيش‌دانشگاهي در سه برهه طول سال تا كنكور، كنكور تا اعلام نتايج و بالاخره پس از اعلام نتايج به درستي سنجيد؛ آنگاه مي‌ديديم كه در آغوش گرفتن شاهد خوبرويي(!) بنام دانشگاه، چه خونين‌كفنان و سربريدگاني را در اين راه، بي‌جرم و بي‌جنايت، فديه خويش ساخته است. هيهات و افسوس كه هنوز چنين مقياس سنجشي به بازار نيامده است، و شايد هم هنوز به مصلحت نيست كه اين ترازوي سنجش به ميان آيد چرا كه پاره‌اي غش‌ها محك خواهد خورد و لاجرم سيه‌رويي به بار خواهد آورد. بگذرم! ديرزماني نيست كه گوشه و كنار چه به صراحت و چه به كنايت وعده خوبان(!) را مي‌شنويم اندر باب حذف كنكور و فائق آمدن براين خداي زميني نامهربان و قاهر؛ ليك از آن روي كه هزار وعده خوبان، يكي يكي وفا كند و هر يكي به نوبه خود عمر همچو نوحي مي‌طلبد، جسارت مي‌كنيم و خطر مي‌ورزيم و مي‌گوييم كه اگر اين وعده نيز از نوع همان وعيدهاي <تاكيدي> و <بايدي> معمول و مرسوم باشد كاسه همين كاسه است و آش، همين‌آش و افسانه اسطوره‌اي كنكور، همه ساله برگروهي روياي زودگذر مي‌آفريند و برخيل انبوهي، كابوس ماندگار. آيا راستي زمان آن نرسيده است كه اين بار، تاكيدها و قول و قرارها در باب حذف كنكور بر تقويم اجرايي خوبان وعده گذار بنشيند و آموزشگاه‌هاي كنكورگزار را به شغل شريف ديگري ورچيند؟  نگوييد كه صاحب اين قلم آنچنان از مرحله پرت است و تازه رسيده به تهران، كه نه از تعداد داوطلبان مطلع است و نه از ظرفيت دانشگاه‌ها آگاه؛ درست است كه از بحبوحه دوريم، ‌ليك در مخمصه، خود درگيريم! (آن آقا مي‌گفت: درست است كه معقول نخوانده‌ام، اما عقل دارم!) نزديك به يك دهه از استقرار نظام جديد مدرسه‌اي به صورت سه سال دبيرستاني و يك سال پيش‌دانشگاهي مي‌گذرد. اين نظام، اقتباسي بود از نظام‌هاي آموزش دبيرستاني در آلمان، اتريش و سوئيس كه در آن ديارها با هدف غربال كردن دانش‌آموزان در آستانه ورود به دانشگاه و رهنموني ايشان به بازار كار بوده است و طبيعتاً شرايط اشتغال به موازات اين نظام آموزشي فراهم شده است. اكنون سئوال مي‌كنم: كدام دانش‌آموز در اين دهه اخير پس از گرفتن ديپلم دبيرستان و با راهنمايي مشاورين آموزشي و با استقبال مراكز كار و اشتغال، از ثبت‌نام در پيش‌دانشگاهي صرف‌نظر كرده است؟ اگر قرار بود هم چوب را بخوريم و هم پياز را، ديگر چه ضرورتي به تفكيك دبيرستان از پيش‌دانشگاهي بود؟ از سوي ديگر، تا زماني كه مدارس فني و حرفه‌اي به لحاظ منزلتي - رواني محل مراجعه دانش‌آموزاني است كه از مدارس نظري وامانده‌اند، جهت‌گيري اشتغال زودرس و اقبال به سمت بازار كار در اوايل جواني، همچنان امري نامقبول و نامتعارف خواهد بود؛ دقيقاً همان چيزي كه در كشورهاي پيشرفته، نه تنها شانس و فرصت، بلكه افتخار و منزلت براي نوجوانان و جوانان محسوب مي‌شود. اگر به فرض، روند حذف كنكور بنابه وعده خوبان(!) به خوبي پيش رود باز هم بيم آن مي‌رود كه رقابت شكننده و بيماري‌زاي جديدي دوباره به صحنه آيد و آن هم تصاحب صندلي‌هاي پرطمطراق در رشته‌هاي مرغوب و دهان‌پركن باشد. به اين ترتيب در حقيقت هيولاي كنكور در جلوه جديد هيولايي ديگر بنام <رشته‌هاي مرغوب> خودنمايي خواهد كرد و چيزي عوض نخواهد شد. حذف كنكور جز با تقويت كمي و كيفي مدارس فني و حرفه‌اي، ايجاد اشتغال مولد و سرمايه‌گذاري‌هاي زيربنايي و تشويق دانش‌آموزان پس از احراز ديپلم دبيرستان به سمت و سوي بازار كار ميسر نيست و اين هر سه تنها در سايه شعار گذرا و روزآمد حذف كنكور محقق نخواهد شد .‌